Een nieuwe lente voor de Theresiakerk?

U heeft het vast al gezien: de tuintjes aan de voorkant van de kerk, die sinds enige tijd onderhouden worden door mensen van Middin, op initiatief en met begeleiding van buurtbewoonster Loes van Beek, staan er steeds mooier bij. Er schijnt licht uit de ramen in deze koude en donkere tijd, op verzoek van buurtbewoners heeft de eigenaar, Kavel BV voor verlichting gezorgd. De sneeuw heeft, even, een extra mooie witte jas om de Theresiakerk heen gelegd.

Maar ook achter de schermen wordt er verder door gewerkt aan een mogelijke nieuwe toekomst voor het gebouw. De wethouder heeft een brief over de stand van zaken gepubliceerd, zoals u vanochtend op de site van Omroep West kan lezen. De eigenaar heeft een groot bord voor de kerk geplaatst, dat alle buurtbewoners oproept mee te denken over de invulling van de maatschappelijke ruimte die in een deel van de kerk gerealiseerd kan worden.

Of u nu wel of niet een concreet idee heeft, betrokkenheid, meedenken, goede gedachten aan het project wijden, elke inzet van de wijk is van belang. U kunt uw reacties insturen op de website die speciaal aan de herbestemming is gewijd. Maar als u liever ons contactformulier gebruikt, sturen wij het ook door!

Het rozet – licht in de Theresiakerk

Namiddagzon op de Theresiakerk

Licht in de kerk

Misschien heeft u het onlangs gemerkt: sinds enige tijd is er na donker licht aan in de kerk. Een staande theaterlamp verlicht het rozet, nadat het doek met reclame voor een firma voor tijdelijke bewoning verwijderd was. Dit was op een verzoek van wijkbewoners, gedaan in het overleg met de projectontwikkelaar, Kavel Vastgoed.

Hiernaast ziet u de laatste namiddagzon op de Theresiakerk, waardoor het nu weer zichtbare rozet prachtig straalt. Dit mogen we opvatten als een teken dat de gesprekken tussen Kavel en de wijk voortgaan, en vooruitgaan.

Participatie

Een aantal keren hebben vertegenwoordigers van de wijk en Kavel – onder leiding van een professionele gespreksleider – virtueel om de tafel gezeten om het proces van herbestemming van de Theresiakerk te bespreken. Dit om invulling te geven aan de moties die in november 2019 door de gemeenteraadzijn aangenomen. Die zeggen niet alleen dat de kerk behouden moet en mag blijven, als het bijzondere gezicht en teken van verbinding van Rustenburg-Oostbroek. Maar ook dat gemeente en eigenaar samen zich moeten inzetten voor een goede betrokkenheid (participatie) van de wijkbewoners bij het proces. Naast dit overleg is door de eigenaar ook een eigen website in het leven geroepen, waar u uw gedachten en ideeën kunt insturen, en vooral ook kunt zien hoe de plannen zich ontwikkelen. Deze website vindt u hier.

Parkeren

In de vorige blog hier kon u al lezen dat het plan van Kavel is om een supermarkt in de kerk te realiseren, waarbij ook ruimte komt voor een plek voor de wijkbewoners. Of dit een grand café, een bibliotheek, of een andere nuttige en aangename ruimte wordt, is nog onduidelijk, maar als u hierin initiatief wil ontplooien, kunt u zich via de website theresiakerk.nl melden. Bekijkt u dan eerst eens de voorlopige schetsen van de architect Rijnboutt, om een idee te krijgen van hoe het eruit zou kunnen gaan zien na de verbouwing. Voordat er verder kan worden gegaan met de uitwerking, is het van belang dat een aantal extra parkeerplaatsen kan worden gerealiseerd. Ook al zullen, net als bij de super aan de overkant, de meeste bezoekers wel te voet komen, toch is extra parkeerruimte in de al zo vol met auto’s staande wijk nodig. Hier kunnen we als bewoners niet direct bij helpen, het is aan de gemeente en de eigenaar om tot afstemming te komen – wel houden we de vinger aan de pols of voorgestelde oplossingen acceptabel zijn voor de omwonenden. Meer kunt u hierover lezen in de laatste krant van Oog voor de Wijk, het nummer november/december 2020.

In november was het rozet nog onzichtbaar, maar wat mooi was de blik toen al, met de kleurige wolken in de vroege ochtend.

Herstel en herbestemming

Als alles goed verloopt, zal het toch nog zeker een jaar, misschien twee jaar duren voordat de kerk weer in volle glorie haar nieuwe functie zal kunnen uitoefenen. Voordat het werk van feitelijk herstel en herbestemming kan beginnen, zijn immers eerst nog verdere concrete plannen nodig, die dan ook weer door de gemeente goedgekeurd moeten worden. Een belangrijke wens uit de wijk die steeds weer gehoord wordt is echter om ook NU al iets te doen aan de verloedering. Het goede bericht is dat daar al concrete plannen voor bestaan – om binnenkort het verdwenen dak-lood en de kapotte raampjes te vervangen, bijvoorbeeld. Ook wordt het groen voor de kerk nu regelmatig bijgehouden door mensen van Middin. Kijk voor foto’s eens op hun Facebookpagina. Het herstel is dus onderweg. En het stralende rozet in de nacht, of in de avondzon, is daarvan het eerste hoopvolle teken!

Een supermarkt in de kerk…?

Nog altijd is onze Theresiakerk leeg, en de wijkbewoners wachten nog steeds op een nieuwe bestemming. In november vorig jaar werden twee plannen voorgelegd aan de gemeenteraad, die haar overtuigden dat sloop vermijdbaar is. Dit mooie gebouw, en hoe het de vorksplitsing Dierenselaan – Apeldoornselaan markeert, dit hele ensemble dient volgens velen toch echt behouden te worden. De raad stemde unaniem voor behoud – nu dat met een alternatieve financiële drager mogelijk bleek.

Afdruk uit Google Maps

En toen was het weer een tijdje stil. In het vroege voorjaar stormde het – een raampje van één van de torens brak, waardoor de duiven nu naar binnen gaan. Er was een ontruiming van de pastorie, en nu zijn er nieuwe bewoners, wél volgens de regels voor tijdelijke bewoning. Er was sprake van een gerechtelijke procedure – dat kon nog wel eens lang gaan duren, dachten de omwonenden. Op nog langere leegstand van de kerk zit de wijk niet te wachten. En toen kwamen we in corona-tijd, waardoor even de hele samenleving op de rem stond…

Toch is er wel iets gaande rond de kerk – Kavel Vastgoed, de partij die lang geleden de kerk van de parochie Maria Sterre der Zee onder voorwaarden aankocht, blijkt nu zélf een plan tot herbestemming te overwegen. De kerk mag dan blijven, en de geplande supermarkt komt niet in plaats van, maar ín de kerk. Voor enkele sociale functies, zoals een grand café, zzp-werkplekken, en misschien zelfs een wijkbibliotheek, is in dat plan ook ruimte. De projectontwikkelaar, een architectenbureau, gemeente, enkele omwonenden en wijkorganisaties zijn in gesprek over een mogelijk traject tot herbestemming. De supermarkt heeft interesse, een langdurige procedure kan vermeden worden, en voor de wijk blijft in ieder geval het karakteristieke aanzicht behouden.

Ook aan dit plan zitten nog allerlei vragen en mogelijke problemen, we zijn er nog niet – meer wordt bekend als de eerste schetsen door de aangezochte architect worden gepresenteerd. Nog even wachten dus. Van de architectenfirma, Rijnboutt, die eerder het karakteristieke postkantoor in Utrecht herbestemde, mag wel wat verwacht worden! Duimt u allen mee dat er nu een uitweg uit de langlopende onzekerheid komt, en een definitief plan waarmee onze Theresiakerk behouden kan blijven? Wij houden u op de hoogte als er weer nieuws is!

De kerk – een veilige plek in de wijk…?

Het nieuws van afgelopen week was pijnlijk… zo hard als wijkbewoners in verschillende verbanden werken voor de veiligheid van de wijk, in het algemeen, maar ook rond de kerk… en nu werden er 44 arbeidsmigranten aangetroffen die onder onveilige en onwaardige omstandigheden in de pastorie en het kerkgebouw zelf gehuisvest waren…

Juli 2019 – vloeren zijn uit de kerk verwijderd, de eerste arbeidsmigranten trekken in de pastorie.

Nadat Omroep West het nieuws had opgepikt, volgden het AD met een artikel, en landelijke media volgden. Allen vroegen zich af: hoe kon dit gebeuren? Wist niemand ervan? Natuurlijk hadden wijkbewoners de migranten in de pastorie als nieuwe bewoners opgemerkt, maar niemand had vermoed dat zij met veel te velen in de kamers waren gepropt, dat er geen voorzieningen waren voor een normaal huishouden, en dat zij 100 euro per week voor een bed moesten betalen… Dat zij ook in de kerk zelf kamertjes hadden gemaakt, ging alle voorstelling te boven…

Het gaat hier natuurlijk om een veel groter, landelijk probleem, zoals ook Trouw nu heeft aangekaart. Omdat Den Haag een van de grote steden is, en relatief veel arbeidsmigranten in bepaalde wijken heeft wonen, is het ontbreken van voorzieningen voor hen die het overschot aan werk in de bouw en de kassenteelt komen doen, een groot probleem voor de stad.

Voor de nieuwe wethouder Martijn Balster (PvdA) ligt hier direct een van de grote uitdagingen. Wijkkrant Oog voor de Wijk interviewde hem over zaak van de Theresiakerk. De gemeenteraad heeft nu wel besloten dat de kerk mag blijven, maar een goede herbestemming van dit mooie gebouw vergt nog veel inzet van alle betrokkenen: gemeente-ambtenaren, wijkorganisaties, omwonenden, de partijen die hun plannen hebben gepresenteerd in september afgelopen jaar, en – natuurlijk – de eigenaren.

Omwonenden willen – al verschillen zij natuurlijk ook onderling soms van mening – uiteindelijk maar één ding: een veilige, gezellige, en mooie wijk. Des te meer teleurstellend is het dat onder onze neus en over de ruggen van arbeidsmigranten ‘onze’ kerk wordt misbruikt om snel veel geld binnen te halen.

Dat diverse politieke partijen nu over deze zaak vragen aan B&W gesteld hebben – daar kunnen we dan ook blij mee zijn. In dagblad 070 is te lezen: “De partijen willen ook dat het college bij de eigenaar van de kerk aandringt op een voor de buurt wenselijk gebruik, ook tijdelijk. Buurtbewoners hebben het afgelopen jaar meerdere keren de eigenaar expliciet aangeboden mee te denken over tijdelijk veilig en verantwoord gebruik van de kerk, inclusief schoonmaken van het groen en aanleggen extra verlichting.” Inderdaad. Laten we hopen dat de verantwoordelijken dit lezen en eindelijk eens met de wijkorganisaties aan tafel gaan!

“Wat een unanimiteit!”, zegt burgemeester Remkes

Gisteravond werd het amendement van de Partij van de Dieren om de Theresiakerk te behouden, alsook diverse aanvullende moties, om te zorgen dat herbestemming mét behoud van het gebouw voorspoedig zal verlopen, allemaal unaniem aangenomen!

Voor nu zijn we even alleen maar heel blij en dankbaar. Meer nieuws later!

We zijn er bijna…

De Commissie Ruimte

Afgelopen woensdag, 20 november was dan eindelijk de zitting van de Commissie Ruimte van de Gemeenteraad, waarin de alternatieve plannen voor de Theresiakerk (zie vorige blogpost) en de reactie van de wethouder daarop besproken werden. Tot onze vreugde en voldoening, kwamen alle partijen tot de conclusie dat er bedenkingen zijn bij sloop van de Theresiakerk en de nieuwbouw van een supermarkt ter plaatse. Het levendige debat is hier terug te zien. Diverse media, Omroep West, de Telegraaf, het AD, allen berichtten ze over deze zo lang onmogelijk geachte uitkomst.

De argumenten

Gevaarlijke verkeerssituaties, het verdwijnen van groen en bomen, verlies van een gebouw vol herinneringen voor een 13-in-een-dozijn-nieuwbouw, investeren in de samenhang van de wijk; er waren véél argumenten van zowel insprekers als raadsleden. Er waren ook nieuwe gezichten, een wetenschapper van de TU Delft (voormalig wijkbewoner) bracht in dat het concept supermarkt snel achterhaald raakt, en dat hybride zonnecellen op het dak van de kerk het Escamp-bad makkelijk zullen kunnen verwarmen. De ontwerpers van de twee alternatieve herbestemmingsplannen spraken ook in.

Enne, wat betreft supermarkten… onze kinderen zullen met verbazing in de geschiedenisboeken lezen hoe grote vrachtwagens de – steeds drukker wordende – stad inreden en klanten met hun auto diezelfde stad doorreden naar de supermarkt, in plaats van fijnmaziger distributie door schone en kleine voertuigen. Die kant gaat het natuurlijk op, om onze wijken mooi en leefbaar te houden.

De Gemeenteraad a.s. donderdag

Voorlopig staat ze er dus nog, onze geliefde Theresiakerk. Maar we zijn er nog niet. In de gemeenteraad moet het besluit van de Commissie Ruimte bekrachtigd en uitgewerkt worden. Dat gebeurt aankomende donderdag, vanaf 17.00.

Dan zal het voorstel van de commissie (het niet afgeven van de Verklaring van Geen Bedenkingen m.b.t. het nieuwbouwplan) aan de gemeenteraad voorgelegd worden. Gemeenteraadsvergaderingen zijn altijd publiek, dus ieder die de kerk een warm hart toedraagt, is van harte welkom! Inspreken kan ook, dat meld je bij griffie@denhaag.nl – let wel op – dat moet tot vier uur vóór de vergadering.

We gaan er weer voor, aanstaande donderdag!

De gemeente is aan zet

Het was even stil. Zoals u weet kregen de bewoners op 29 maart 2019 een half jaar de tijd om met een alternatief voor sloop van de Theresiakerk te komen. Dat alternatief kwam er. Zelfs twee alternatieven, van architectenbureau DAVL en hun investeerder Citystone, en van ontwikkelaar DODUVA en hun partners Groosman en Hagedoorn. Beide alternatieven creëren ruimte in de kerk voor publieke/maatschappelijke functies, die financieel gesteund worden door de functie wonen.

De wethouder heeft toen, zoals beloofd, de koper van de kerk, Kavel Vastgoed, op het hart gedrukt met deze partijen te praten, en heeft ook zelf de partijen uitgenodigd voor overleg over gemeentelijke kaders. Dit bleek echter al snel een doodlopende straat. Kavel wilde de kerk wel overdoen, maar het kettingbeding (de bepaling van de verkoper, de parochie Maria Sterre der Zee, over wat er met de kerk mag gebeuren) bleek geen rekening met de mogelijkheid van herbestemming te houden. En herbestemming is wat dit mooie gebouw nu juist verdient!

Het gesprek over de kaders bleek ook niet zo gemakkelijk te gaan – de gemeente houdt vooralsnog vast aan strenge regels wat betreft parkeernormen, die ontwikkeling tot woningen financieel onhaalbaar maken. Streng dat wil zeggen – tegen het beperken van auto’s. De bouwers moeten meer parkeren mogelijk maken. En dat in een tijd dat de gemeente overal praat over autoluw of zelfs autovrij maken van woongebieden, en het stimuleren van deelauto’s en meer OV…

Alles stond dus weer even stil. En dan waren er nog de problemen in het college, die ook voor vertraging zorgden. Maar binnenkort komt er weer actie!

Op 5 november staat onze notitie op de agenda bij B&W, op 13 november, verwachten we, zal ze geagendeerd staan in de Commissie Ruimte van de gemeenteraad. Nu partijen – parochie, Kavel, gemeente – niet willen of kunnen bewegen om herbestemming van de Theresiakerk mogelijk te maken, is het woord toch weer aan de politiek, aan de raadsleden die voor ons, de burgers, opkomen.

Zij laten nu al van zich horen, in positieve zin! Eergisteren stonden onderstaande stukjes van twee raadsleden in de Stadskrant (huis aan huisblad):

En zo is het. De bewoners hebben al meer gedaan dan iedereen verwachtte – van financieel haalbaarheidsonderzoek binnenhalen tot gesprekken voeren met ontwikkelaars, tot contact houden met de wijk, etc. etc.

Nu is dan toch echt, met steun van de raadsleden, de gemeente aan zet!

Plannen voor behoud van de kerk

Vóór 15 september moesten de bewoners bij de gemeente een alternatief presenteren om sloop van de Theresiakerk te voorkomen. Inmiddels is het al 19 september en u heeft nog niet van ons gehoord. Maar onze notitie is ingediend, en zij bevat niet één, maar zelfs twee alternatieve plannen, waarin de kerk (deels) behouden kan blijven. In verschillende mate doen zij recht aan de belangrijkste behoeften uit de wijk:

  • bewaren van het karakteristieke aanzicht van onze mooie wijk
  • behoud van iets van de publieke functie van het gebouw
  • behoud van groen, rust die er zijn – kortom, van de kwaliteit van de publieke ruimte rond de kerk.

Een gehele herbestemming van het gebouw als publieke ruimte is onmogelijk, daar gemeente, noch parochie, noch een andere organisatie daarvoor de verantwoordelijkheid wil nemen. Marktpartijen moeten het doen, en dus moeten de kosten van restauratie terug verdiend worden. In beide plannen zijn woningen de belangrijkste factor daartoe.

In verschillende media was de afgelopen weken al te lezen dat het plan uit 2010/2011 van architectenbureau DAVL in aangepaste versie één van de alternatieven vormt. In dit plan is in de beneden ruimte van de kerk plaats voor publieke functies, en komen de opbrengsten uit verhuur van studentenwoningen die in een toren uit het midden van de kerk zal verrijzen. De bomen rondom de kerk, de ruime stoep – dit blijft in beide plannen zoveel mogelijk intact, en het groen wordt natuurlijk opgeknapt.

Het andere plan is van DODUVA, een ontwikkelaar die zich richt op duurzame herbestemming. De ‘schil’ van kerk en pastorie blijven in dit plan behouden, en ook hier zijn publieke functies mogelijk in het atrium op de benedenverdieping van de kerk. Daaromheen en daarboven komen dan lagen met starterswoningen. Het geheel zal duurzaam verwarmd worden en verlengde ramen brengen licht in de ruimte.

Oog voor de Wijk besteedt in haar laatste nummer aandacht aan beide plannen, zie hiervoor pagina 15 en 16 van het september/oktober nummer hier.

Er is dus weer een belangrijke stap gezet, de plannen zijn er, ze zijn gepresenteerd aan de gemeente, en nu is het zaak dat zij achter de bewoners zal staan in hun toekomstvisie – waarin een mooie, aantrekkelijke wijk centraal staat, in plaats van het hart (de Theresiakerk) eruit te rukken en niet veel meer dan extra concurrentie tussen de vele supermarkten in de wijk ervoor in de plaats te brengen. Dit met verlies van het groen, de brede stoep, en wat er nog aan avondrust rond de rotonde heerst.

De gemeente zal de partijen (de parochie en Kavel Vastgoed) die het supermarktplan voor Rustenburg-Oostbroek ontwikkeld hadden, aan moeten spreken op de goodwill die zij in Den Haag zullen krijgen als blijkt dat ze mee kunnen denken en mee bewegen met wat de bevolking verlangt en nodig heeft, en een handreiking kunnen doen naar de partijen die zich ingezet hebben voor een alternatief mét behoud van ons Juweel van Rustenburg-Oostbroek.

De bomen zijn veilig!

Hoera, het is gelukt! De 4 bomen die bijna-bijna gekapt zouden worden zijn voorlopig gered. Een paar weken geleden schreven we over de bomen van de tuin achter het klooster aan de Kootwijkstraat en hoe bewoners ervoor streden om die te beschermen. Diverse mensen hebben zich hiermee bezig gehouden, brieven geschreven, regels uitgezocht, bezwaar aangetekend. De politiek heeft vragen gesteld. Uiteindelijk is een omissie in de vergunning waardoor de bomen op korte termijn bedreigd werden hersteld – en zijn de bomen weer veilig.

De bomen waar het om gaat zijn op deze foto (vanaf de speelplaats van de Pleysierschool) te zien.

Als het nieuwbouwplan door zou gaan zou de stenen constructie niet alleen de kerk en de hele voor- en achtertuin, bedekken, maar óók een stuk tuin van het oude klooster. Daar spelen nu de kinderen van DAK-kinderopvang, die moeten het dan met wat minder speelruimte stellen.. en een ander uitzicht… Los ervan dat zij, én de kinderen van de Pleysierschool, lange tijd zouden moeten kampen met sloop en bouw-activiteiten.

We zijn heel blij met de betrokkenheid met de 4 bomen die van zoveel kanten kwam. En dan vooral met de statige, vruchtdragende hoogstampeer die net zo oud is als de kerk. Onze mooie wijk behouden en verbeteren kunnen we alleen samen, en dat bleek ook nu. Uiteindelijk heeft en ambtenaar de fout in de originele vergunning hersteld, door deze te wijzigen. Nu is er (zoals dat hoort) de voorwaarde toegevoegd dat de bouwvergunning rond moet zijn om te mogen kappen. In echt ambtelijke taal:

Gelet op artikel 2.33 lid 1 onder e juncto artikel 2.2 lid 1 onder g van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht juncto de artikelen 1:4 en 1:6 onder b van de Algemene Plaatselijke Verordening voor de gemeente Den Haag en met toepassing van artikel 3:15 lid 2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, wijzigen door middel van toevoeging van het onderstaande: Van deze vergunning mag pas gebruik worden gemaakt nadat de omgevingsvergunning voor de activiteit “bouwen’ is verleend.

Mocht u de vergunning zelf op internet willen lezen – dat kan op http://www.overheid.nl onder “berichten over uw buurt”.

Aan welke ambtenaar deze eer toekomt is nog onduidelijk. Als we het horen, dan brengen we persoonlijk een huisgemaakte perentaart!

Stichting Theresia – Rustenburg-Oostbroek

Dat is de naam voor de nieuwe stichting, op 24 juli jongstleden officieel bij de notaris opgericht en ingeschreven bij de KvK. De stichting is een stap in het traject waarop een groeiende groep mensen zich heeft aangesloten om de Theresiakerk te redden en om zich in te zetten voor de kwaliteit van de publieke ruimte in onze prachtige wijk!

De zaak waarvoor we ons inzetten spreekt velen aan – ondernemers uit de wijk, bewoners, maar ook mensen van binnen en buiten Den Haag die de schoonheid van deze plek en dit gebouw zien. Al die mensen zien ook – door de tijd die de leden van de groep eraan besteden – wat het waard is, en velen zijn daarom bereid ook iets van hún tijd te geven en ons voor de publieke zaak vrijwillig te helpen. Allen die dat doen verdienen een bedankje namens Rustenburg-Oostbroek, en dat krijgen ze hierbij!

Hieronder kunt u de algemene en de bijzondere doelstelling van de stichting lezen. Zij is bereikbaar op het vertrouwde emailadres: theresiakerkdenhaag@gmail.com, en natuurlijk via het formulier op deze website.

Doelstelling Stichting Theresia – Rustenburg-Oostbroek:

Algemeen

De stichting stelt zich ten doel de kwaliteit van de publieke ruimte in de Haagse wijk Rustenburg-Oostbroek te behouden en te bevorderen, zodanig dat het samenleven van al haar bewoners, met hun verschillende talen, culturen, religies en levensovertuigingen tot haar recht komt.

Dit betekent dat het behoud van zowel markante historische gebouwen, en de architectonische eigenschappen van de woningen in de stijl van de Nieuwe Haagse School, als het groen (oude bomen) dat hen omringt, en meer in het algemeen de biodiversiteit (waaronder zeldzame diersoorten) in de wijk worden ondersteund en bevorderd.

Doel van deze inzet is echter niet een ‘museale’ woonomgeving, maar juist een wijk die gericht is op een duurzame, sociale en inclusieve gemeenschap, waarvoor de voorwaarden in het oorspronkelijk wijkontwerp geschapen werden, en waar de vele generaties nieuwe bewoners aan bij hebben gedragen.

Bijzonder

Tegen de achtergrond van de algemene doelstelling, richt de stichting zich in het bijzonder op het behoud en de herbestemming van de voormalige Theresiakerk (Apeldoornselaan 240). Dit gebouw, dat het stedenbouwkundige hart van de wijk vormt, verdient het om bewaard te blijven, en in een veranderde samenleving, opnieuw vorm te geven aan verbinding en ontmoeting, op een financieel en maatschappelijk levenskrachtige basis.

Hieronder een paar foto’s van het feestelijke moment bij de notaris: